دمای یخچال دارو و واکسن
داروهای یخچالی و واکسنها بین ۲ تا ۸ درجه نگهداری میشوند. خطر فقط گرم شدن نیست: یخچالی که ترموستاتش خراب شود یا دارو کنار دیواره پشتی بماند، میتواند دارو را یخ بزند و برای بسیاری از واکسنها یخزدگی به اندازه گرما آسیبزا است.
محدوده دما طبق مراجع
| کالا یا برچسب | دما (°C) | توضیح | منبع |
|---|---|---|---|
| برچسب «بالای ۸ درجه نگهداری نشود» | +۲ تا +۸ | یعنی یخچال؛ زیر ۲ درجه هم خارج از محدوده است. | [۱] |
| برچسب «زیر ۸ درجه نگهداری نشود» | +۸ تا +۲۵ | این داروها را در یخچال نگذارید. | [۱] |
| واکسنها (بیشتر انواع) | +۲ تا +۸ | بسیاری از واکسنها با یخزدگی هم آسیب میبینند، نه فقط با گرما. | [۲] |
تنظیم پیشنهادی در سردنگار
مهلت کوتاه چون حجم یخچال کم است و زود گرم یا سرد میشود. پراب را در یک بطری کوچک گلیکول بگذارید تا باز شدن در هشدار کاذب ندهد.
این تنظیم پیشنهاد ماست، نه عدد مقررات. در داشبورد برای هر اتاق قابل تغییر است.
کجا معمولاً خراب میشود
- قسمت پایین و نزدیک دیواره پشتی یخچالهای خانگی سردترین نقطه است و ممکن است زیر صفر برود.
- قطع برق شبانه داروخانه تا صبح دیده نمیشود؛ هشدار «قطع ارتباط» باید به گوشی کسی برسد.
- یخچال نوشیدنی یا خانگی دمای یکنواخت ندارد؛ نقشه دمای یخچال را یک بار با چند سنسور بگیرید.
پرسشها
اگر واکسن یک شب در ۱۲ درجه مانده باشد چه کنیم؟
تصمیم با مسئول فنی و دستورالعمل تولیدکننده است. کاری که سردنگار میکند این است که شروع، پایان و اوج دما را دقیق ثبت کند تا مسئول فنی بر اساس عدد واقعی تصمیم بگیرد، نه حدس.
کمینه دما را هم باید پایش کرد؟
بله. محدوده ۲ تا ۸ دو طرف دارد و یخزدگی برای بسیاری از واکسنها جبرانناپذیر است. در سردنگار حداقل دما را ۲ بگذارید تا افت دما هم هشدار بدهد.
منابع
- WHO TRS 908، پیوست ۹ (۲۰۰۳): راهنمای انبارداری خوب دارو، جدول «شرایط نگهداری و برچسب»
- WHO/IVB/06.10: حساسیت دمایی واکسنها
- WHO TRS 961، پیوست ۹ (۲۰۱۱): راهنمای نگهداری و حمل فرآوردههای دارویی حساس به دما و زمان
بررسی منابع: آبان ۱۴۰۵. این صفحه راهنمای عمومی است و جای دستور مسئول فنی، برچسب کالا یا مقررات داخلی را نمیگیرد.
سردنگار دمای همین اتاق را ۲۴ ساعته ثبت میکند و اگر از این محدوده بیرون رفت، پیامک میدهد و تماس میگیرد تا یک نفر جواب بدهد.